อาชีพปลูกดอกทานตะวัน

ปลูกดอกทานตะวัน

เงินลงทุน

ครั้งแรกประมาณ 1,000-1,200 บาท / ไร่ / รุ่น (ไม่รวมค่าที่ดิน) (ค่าเมล็ดพันธุ์ประมาณ 150 บาท / กิโลกรัม ค่าปุ๋ย 400 บาท / ไร่)

รายได้

ประมาณ 4,000-5,000 บาท / ไร่ / รุ่น (อาจน้อยกว่านี้ ถ้าได้ผลผลิตต่ำกว่า 400-500 กิโลกรัม / ไร่)

วัสดุ/อุปกรณ์

เครื่องฉีดพ่นยาฆ่าแมลง จอบ เสียม

แหล่งจำหน่ายเมล็ดพันธุ์

สำนักงานเกษตรจังหวัดหรืออำเภอ ร้านขายวัสดุอุปกรณ์การเกษตร

วิธีดำเนินการ

ทานตะวันเป็นพืชหมุนเวียนที่ทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี ไม่ต้องการการดูแลเอาใจใส่มากนัก โดยเฉพาะถ้าปลูกปลายฤดูฝน

- ในพื้นที่ที่เป็นดินร่วนเหนียวสีดำ ควรปลูกระหว่างเดือน กันยายน-พฤศจิกายน

- ในพื้นที่ที่เป็นดินร่วนหรือดินร่วนทราย ควรปลูกระหว่างเดือน สิงหาคม-ตุลาคม

- ในกรณีพื้นที่สามารถให้น้ำได้ สามารถปลูกในฤดูแล้งได้อีกครั้งหนึ่ง โดยปลูกระหว่างเดือน พฤศจิกายน-กุมภาพันธ์

ขั้นตอนการปลูก

1. เตรียมดิน โดยดายหญ้าให้เตียน หว่านปุ๋ยคอกอัตรา 1.5 ตัน/ไร่ แล้วไถปรับสภาพพื้นดิน

2. ยกร่องให้กว้าง 150 เซนติเมตร ระยะระหว่างร่อง 75 เซนติเมตร ขุดหลุมบนสันร่องระยะระหว่างหลุม 45 เซนติเมตร ใส่ปุ๋ยรองพื้นสูตร 16-20-0 หรือ 25-7-7 อัตรา 20-25 กิโลกรัม/ไร่

3. ใช้เมล็ดพันธุ์ประมาณ 0.8 กิโลกรัม / ไร่ หยอดหลุมละ 2-3 เมล็ด กลบดินหนาประมาณ 3-5 เซนติเมตร ให้แน่นพอสมควร

4. ใช้ยาคุมหญ้าประเภทอลาคอร์เมตลาคอร์ อัตรา 300-400 ซีซี/ไร่ หรือ 7-8 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 18-20 ลิตร ฉีดพ่นหลังหยอดเมล็ด

5. หลังจากปลูกไปแล้ว 5-10 วัน ให้ตรวจดูการงอก และการปลูกซ่อม หลังจากนั้นอีก 5-8 วัน ถอนแยกให้เหลือ 1 ต้น/หลุม โดยเลือกถอนต้นที่มีขนาดเล็กหรือผิดปกติก่อน

6. เมื่ออายุ 25-30 วัน ให้พูนดินโคนต้นและกำจัดวัชพืช พร้อมทั้งใส่ปุ๋ยยูเรีย 46-0-0 อัตรา 15-20 กิโลกรัม/ไร่ ห่างจากโคนต้น 20เซนติเมตร (อย่าให้ถูกใบ) แล้วกลบปุ๋ย

7. ประมาณ 100-110 วัน กลีบประดับรอบดอกจะเริ่มเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีน้ำตาล ให้เก็บเกี่ยวโดยการตัดทั้งดอกนำมาตากแดด ให้แห้ง 1-2 แดดก่อน แล้วกระเทาะเมล็ดโดยการนวดด้วยเครื่องนวดถั่วเหลืองหรือถั่วลิสง หรือใช้เครื่องสีข้าวฟ่างก็ได้แล้วแต่ความสะดวก (กรณีไม่มีอุปกรณ์และไม่ต้องการลงทุนเอง ก็สามารถจ้างเขาทำได้)

8. ทำความสะอาดเมล็ดให้ดี เก็บไว้ในยุ้งฉางที่ป้องกันแดด กันฝนและแมลงศัตรูได้ ความชื้นที่จะเก็บเมล็ดไว้ควรมีไม่เกิน 10 %

การให้น้ำ

ทานตะวัน ต้องการน้ำพอสมควรในช่วงระยะแรกของการเจริญเติบโต ถ้าปลูกปลายฤดูฝนอาจไม่จำเป็นต้องให้น้ำ แต่ถ้าปลูกในฤดูแล้งควรรดน้ำช่วงระยะ 1 เดือนแรก และระยะ 50 วัน (ช่วงมีดอก)

ปัญหาในการปลูกทานตะวัน

1. ปัญหาเรื่องเมล็ดเน่าเสียหาย เนื่องจากทานตะวันมีดอกใหญ่เมื่อเมล็ดแก่ ดอกจะห้อยลง และด้านหลังของดอกจะเป็นแอ่ง เมื่อฝนตก น้ำฝนจะขังอยู่ ทำให้เกิดการเน่าและเมล็ดเสียหาย ป้องกันได้โดยปลูกในช่วงปลายฤดูฝน ตั้งแต่เดือน สิงหาคม-มกราคม

2. ปัญหาเรื่องแมลง ได้แก่

- ผีเสื้อกลางคืน ป้องกันโดยใช้ยาฟูราดาน F3, ไพดริน

- เพลี้ยจักจั่น แมลงหวี่ขาว ปัองกันโดยใช้ยาอะโซดริน อัตรา 15 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร/ไร่ หรือใช้เซพวิน 3 ช้อนโต๊ะ/น้ำ 20 ลิตร/ไร่

ตลาด/แหล่งจำหน่าย

ขายส่งให้กับบริษัทผลิตน้ำมันพืช หรือขายส่งให้พ่อค้าแม่ค้าคนกลาง

สถานที่ให้คำปรึกษา

กองส่งเสริมพืชไร่นา กรมส่งเสริมการเกษตร โทร. 940-6128

สถานที่ฝึกอบรม

สำนักงานเกษตรจังหวัดหรืออำเภอ

ข้อแนะนำ

1. เมล็ดพันธุ์ที่ใช้ปลูก ควรเป็นพันธุ์ลูกผสม (แปซิฟิค 33) เพราะเป็นพันธุ์ที่ติดเมล็ดได้ดี มีอัตราการงอกสูงเกินกว่า 80% ให้ผลผลิตประมาณ 400-500 กิโลกรัม/ไร่ สามารถทนต่อความแห้งแล้งได้ดี

2. ทานตะวันสามารถปลูกเป็นพืชหมุนเวียนสลับกับพืชอื่นได้ เช่น ข้าวนาปี ถั่ว ข้าวโพด

ที่มา

ส่งเสริมการมีงานทำ , กอง กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม, "ปลูกดอกทานตะวัน," 150 อาชีพเส้นทางประกอบอาชีพอิสระ. กรุงเทพฯ ,2544 , หน้า 228-229.